cognitive-modes

Cognitive Modes

Her gorev ayni dusunme sekli gerektirmez. Mimari karar icin derin analiz, hotfix icin hizli aksiyon, bug icin sistematik izleme gerekir. Yanlis mod = yanlis sonuc.

5 Dusunme Modu

1. ANALYTICAL (Derin Analiz)

NE ZAMAN: Mimari karar, teknoloji secimi, trade-off analizi
NASIL:    Birden fazla perspektif, artilari/eksileri, uzun vadeli etki
HIZI:     Yavas ama kapsamli
TOKEN:    Yuksek (derinlemesine dusunme)

Davranis:

• Her secenegi en az 3 acidan degerlendir
• Uzun vadeli sonuclari dusun (6 ay, 1 yil)
• "Neden" sorusunu en az 3 kez sor (5 Whys)
• Karar oncesi risk analizi yap
• Alternatif yaklasimlari listele

Ornek gorevler:

• "Monolith mi microservice mi?"
• "Hangi database kullanmaliyiz?"
• "Auth sistemi nasil tasarlanmali?"
• "Bu refactoring yapilmali mi?"

Prompt pattern:

Bu karari ANALYTICAL modda degerlendir:
1. En az 3 secenek belirle
2. Her secenegin 3+ artisi ve 3+ eksisini listele
3. Uzun vadeli etkileri degerlendir
4. Risk analizi yap
5. Net oneri ver (nedenle birlikte)

2. CREATIVE (Yaratici Cozum)

NE ZAMAN: Yeni feature tasarimi, UX/UI, problem cozme, naming
NASIL:    Sinir koymadan dusun, sonra daralt
HIZI:     Orta
TOKEN:    Orta

Davranis:

• Ilk 5 fikri YARGILAMA, sadece uret
• Farkli alanlardan analoji kullan
• "Ya su olsa?" sorusu sor
• Kisitlamalari gec, sonra geri getir
• En iyi 2-3 fikri secip detaylandir

Ornek gorevler:

• "Bu feature'i nasil tasarlayalim?"
• "Kullanici deneyimini nasil iyilestirelim?"
• "Bu API'nin ismi ne olmali?"
• "Onboarding akisi nasil olmali?"

Prompt pattern:

Bu gorevi CREATIVE modda ele al:
1. En az 5 farkli yaklasim uret (yargilama)
2. Her birini tek cumlede acikla
3. En ilginc 2-3'unu sec
4. Secilenleri detaylandir
5. Final oneri ver

3. SYSTEMATIC (Adim Adim)

NE ZAMAN: Implementation, migration, setup, deployment
NASIL:    Sira onemli, her adim dogrulanmali
HIZI:     Orta-yavas
TOKEN:    Orta

Davranis:

• Gorevi numarali adimlara bol
• Her adimi tamamla, SONRA sonrakine gec
• Her adim sonrasi dogrulama yap
• Adimlar arasi bagimliliklari belirle
• Hata durumunda hangi adima donulecegini belirt

Ornek gorevler:

• "Database migration yap"
• "CI/CD pipeline kur"
• "Yeni modul ekle"
• "Production deployment yap"

Prompt pattern:

Bu gorevi SYSTEMATIC modda yap:
1. Adimlari sirala (bagimliliklariyla)
2. Her adim icin basari kriteri belirle
3. Sirayla ilerle, adim atlama
4. Her adim sonrasi dogrula
5. Hata durumunda rollback plani hazirla

4. RAPID (Hizli Aksiyon)

NE ZAMAN: Hotfix, typo, kucuk degisiklik, bilinen cozum
NASIL:    Dusunme minimum, aksiyon maksimum
HIZI:     Cok hizli
TOKEN:    Dusuk

Davranis:

• Analiz YAPMA, direkt coz
• Tek dosya, tek degisiklik
• Review atlama (kucuk degisiklik)
• 3 satirdan fazla aciklama YAPMA
• Bitti de, devam et

Ornek gorevler:

• "Bu typo'yu duzelt"
• "console.log'u sil"
• "Import ekle"
• "Degiskeni yeniden adlandir"

Prompt pattern:

RAPID mod: Duzelt ve bitir. Aciklama gereksiz.

5. DEBUG (Hata Izleme)

NE ZAMAN: Bug investigation, hata analizi, neden calismıyor
NASIL:    Hipotez -> test -> eleme -> sonuc
HIZI:     Degisken (basit bug = hizli, karmasik = yavas)
TOKEN:    Degisken

Davranis:

• Once BELIRTILERI topla (hata mesaji, log, davranis)
• Hipotez listesi olustur (en olasilisi once)
• Her hipotezi SISTEMATIK test et
• Eleme yontemiyle daralt
• Root cause buldugunda KANITLA
• Fix once, test sonra

Ornek gorevler:

• "Bu API neden 500 donuyor?"
• "Login calismıyor"
• "Build basarisiz"
• "Test flaky"

Prompt pattern:

DEBUG mod:
1. Belirtiler: [hata mesaji, log, davranis]
2. Hipotezler: [en olasi -> en az olasi]
3. Test plani: [her hipotez icin bir test]
4. Bulgular: [ne bulundu]
5. Root cause: [kesin neden]
6. Fix: [cozum]

Otomatik Mod Secimi

| Tetikleyici Kelimeler | Mod | |----------------------|-----| | "tasarla", "mimari", "sec", "karar", "karsilastir" | ANALYTICAL | | "olustur", "tasarla", "fikir", "nasil olsa", "isim" | CREATIVE | | "implement", "ekle", "kur", "migrate", "deploy" | SYSTEMATIC | | "duzelt", "sil", "degistir", "rename", "typo" | RAPID | | "calismıyor", "hata", "bug", "neden", "500", "fail" | DEBUG |

Mod Gecisleri

Bazen gorev icinde mod degistirmek gerekir:

ANALYTICAL → SYSTEMATIC
  Karar alindi, simdi implement et

DEBUG → RAPID
  Root cause bulundu, basit fix yeterli

DEBUG → ANALYTICAL
  Root cause karmasik, mimari degisiklik gerekiyor

CREATIVE → SYSTEMATIC
  Tasarim onaylandi, adim adim implement et

SYSTEMATIC → DEBUG
  Bir adim basarisiz oldu, neden?

Token Etkisi

| Mod | Ortalama Token | Maliyet (Sonnet) | |-----|---------------:|------------------:| | RAPID | 500-2K | $0.01-0.03 | | DEBUG | 3K-20K | $0.05-0.30 | | SYSTEMATIC | 5K-30K | $0.08-0.45 | | CREATIVE | 3K-15K | $0.05-0.22 | | ANALYTICAL | 10K-50K | $0.15-0.75 |

RAPID mod kullanarak gereksiz ANALYTICAL mod'dan kacinmak %80+ token tasarrufu saglar.

vibecosystem Entegrasyonu

• smart-model-routing skill: Mod + model birlikte secilir (ANALYTICAL=Opus, RAPID=Sonnet)
• token-budget skill: Mod secimi maliyet etkisini gosterir
• planner agent: ANALYTICAL mod ile plan yapar
• spark agent: RAPID mod ile hizli fix yapar
• sleuth agent: DEBUG mod ile investigate eder
• architect agent: ANALYTICAL + CREATIVE modlari birlikte kullanir
• kraken agent: SYSTEMATIC mod ile TDD implement eder